VIỆN PHÁP Y TÂM THẦN TRUNG ƯƠNG

Trong 2 ngày 14&15/7/2026, Viện Pháp y tâm thần Trung ương tổ chức chương trình huấn luyện “Nâng cao nhận thức, kỹ năng và thái độ tiếp theo ứng dụng xử lý chuyên nghiệp cho toàn thể thành viên chức năng, người lao động năm 2026”. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng hình ảnh người chiến sĩ áo trắng văn minh, thân thiện, đồng thời nâng cao toàn diện chất lượng phục vụ tại một đơn vị y tế đặc thù.

Quyết định đổi mới từ Ban lãnh đạo

Chương trình được phát triển theo Quyết định số 2151/QĐ-BYT ngày 04/6/2015 của Bộ Y tế về đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Đây là cơ hội để đội ngũ cán bộ nhìn lại cách giao tiếp với người bệnh, thân nhân, cơ quan liên quan và đồng nghiệp.

Ảnh: TS.BSCC. Phùng Thanh Hải

Phát biểu khai mạc và chỉ đạo tại lớp tập huấn, TS.BSCC. Phùng Thanh Hải - Bí thư Đảng ủy, Phó Viện trưởng Phụ trách quản lý, điều hành Viện đã nhấn mạnh giao tiếp ứng xử không đơn thuần là những câu xã giao thông thường, mà chính là liều thuốc tinh thần đầu tiên xoa dịu nỗi đau của người bệnh và người nhà bệnh nhân.

"Đối với Viện Pháp y Tâm thần Trung ương với nhiệm vụ bổ trợ tư pháp, giám định pháp y tâm thần thường làm việc với các cơ quan trưng cầu là công an, viện kiểm sát, tòa án. Người bệnh bắt buộc chữa bệnh là người bệnh tâm thần, lại phạm pháp, án nguy hiểm gây nhức nhối cho xã hội như đập phá đồ đạc, gây hại cho người khác. Việc quản lý, chăm sóc và điều trị người bệnh này giúp cho người nhà người bệnh an toàn, góp một phần vào ổn định xã hội.

Để viện ngày càng phát triển thực hiện nhiệm vụ tốt hơn, các viên chức người lao động rất cần có kỹ năng giao tiếp - giao tiếp với người bệnh, người nhà người bệnh, khách đến viện công tác, giữa các đồng nghiệp với nhau. Từ đó tạo ra một môi trường làm việc an toàn, thân thiện và đầy tính nhân văn giữa y bác sĩ với những người bệnh tâm thần, đặc biệt những người bệnh phạm pháp cũng cảm thấy được trân trọng, được quan tâm để họ có cơ hội trở lại với cuộc sống và hòa nhập với cộng đồng", TS.BSCC. Phùng Thanh Hải chia sẻ.

TS.BSCC. Phùng Thanh Hải đề nghị các học viên nghiêm túc học tập, tích cực trao đổi và vận dụng kiến thức vào công việc, góp phần xây dựng hình ảnh thầy thuốc văn minh, thân thiện, nâng cao chất lượng phục vụ tại đơn vị y tế đặc thù.

BSCKII. Nguyễn Cảnh Hùng

Tham gia chương trình dự án còn có BSCKII. Nguyễn Cảnh Hùng, Phó Viện trưởng Phân viện Trưởng, cùng gần 50 cán bộ, viên chức thuộc Phân viện Pháp y Tâm thần Bắc miền Trung. Sự hiện diện của đội ngũ ở hai miền góp phần thể hiện tinh thần đồng lòng, quyết tâm đổi mới diện mạo văn hóa ứng xử trên toàn viện.

Xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp từ văn hóa giao tiếp

MC – Chuyên gia kỹ năng mềm: Thanh Mai

Lớp tập huấn có sự đồng hành và chia sẻ của giảng viên - Nguyễn Thị Thanh Mai (đến từ Công ty TNHH đào tạo Vietskill). Chuyên gia đã truyền tải thông điệp: “Mỗi một cán bộ, viên chức và người lao động đều là một đại sứ hình ảnh của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương."

Dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, các học viên thẳng thắn trao đổi về những kết quả đã đạt được, hạn chế tồn tại và giải pháp nâng cao chất lượng giao tiếp, phục vụ. Nhiều bước chuyển mình tích cực của Viện được ghi nhận: Từ sự tiếp đón, hướng dẫn ân cần ngay từ vòng ngoài của lực lượng bảo vệ, cho đến quy trình đăng ký khám bệnh được tinh giản, nhanh gọn.

Tại phòng khám, đội ngũ y, bác sĩ nghiêm túc, chăm chú lắng nghe, giải thích tình trạng bệnh và tạo ra sự gần gũi với người bệnh. Hồ sơ giám định từng bước được xử lý nhanh chóng, minh bạch; người bệnh được chăm sóc theo phác đồ phù hợp với từng trường hợp. Trước khi ra viện, bác sĩ hướng dẫn sử dụng thuốc, theo dõi và hẹn lịch tái khám cụ.

Nhìn nhận những "điểm nghẽn" từ công việc đặc thù

Bên cạnh những kết quả tích cực, lớp tập huấn cũng là dịp để các nhân viên và ban lãnh đạo thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, "điểm nghẽn" nội tại xuất phát từ chính đặc thù công việc.

Không giống như các cơ sở y tế thông thường, đối tượng phục vụ của viện là những bệnh nhân tâm thần, tư duy và nhận thức của họ thường bị sai lệch bởi các triệu chứng hoang tưởng, ảo giác hoặc trầm cảm nặng. Vì vậy, lời nói, ánh mắt hay cử chỉ thông thường của nhân viên y tế đôi khi cũng có thể hiểu được sai, làm tăng tâm lý lo sợ hoặc kích hoạt cơ chế tự vệ cực đoan của họ.

Đặc thù của bệnh lý tâm thần là sự bùng nổ hành vi không thể dự báo trước. Cán bộ y tế tại Viện luôn phải làm việc trong trạng thái "cảnh giác cao độ" vì có thể phải đối mặt với tình trạng la hét, đập phá hoặc hành động tấn công bất ngờ. Khi đó, giao tiếp không chỉ nhắm đến việc tạo ra sự hài lòng mà còn là kỹ năng giúp trấn an, kiểm soát tình huống và bảo đảm an toàn cho cả người bệnh đa nhân viên y tế.

Lúc này, giao tiếp không chỉ là để "hướng tới sự hài lòng", mà giao tiếp trở thành công cụ tự vệ, là kỹ năng "hạ nhiệt" cơn giận dữ để bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho cả người bệnh lẫn chính bản thân người thầy thuốc. Áp lực từ lằn ranh giữa cứng rắn và mềm mỏng là bài toán khó nhất trong nghệ thuật ứng xử của cán bộ Viện Pháp y Tâm thần Trung ương. Bởi cách xử lý quá mềm mỏng, người bệnh trong trạng thái kích động sẽ lấn lướt, có thể gây ra vấn đề mất kiểm soát; trong khi thái độ quá cứng rắn dễ làm căng thẳng, tạo cảm giác thiếu thân thiện.

Từ các tình huống thực tế, chuyên gia Thanh Mai đã hướng dẫn học viên kỹ năng nhận biết hành vi bất thường, kiểm soát cảm xúc, sử dụng giọng nói trầm, rõ ràng nhưng thư giãn, đồng thời duy trì tư thế và khoảng cách an toàn. Đây là những kỹ năng thiết thực, giúp đội ngũ y, bác sĩ chủ động phòng nguy hiểm ro, xử lý vấn đề phù hợp và nâng cao hiệu quả chăm sóc, điều trị bệnh người.

Giữ nhân văn trong môi trường đặc biệt

Giảng viên Thanh Mai cho rằng nghề chăm sóc, điều trị của Viện có những khó khăn riêng mà đôi khi không thể kêu cùng ai. Bệnh nhân tâm thần phải điều trị kéo dài, thậm chí có những người cả đời không khỏi, nhưng đội ngũ y tế vẫn bền bỉ đồng hành từng ngày.

Theo chuyên gia Thanh Mai, “trái ngọt” trong công việc của người thầy thuốc tại Viện đôi khi không biểu hiện bằng kết quả hữu hình hay tức thời. "Nó nằm sâu trong lương tâm, lương tri và trong từng nhịp đập trái tim của mỗi người thầy thuốc. Trái ngọt ấy chính là việc dù sống và làm việc trong một môi trường vô cùng đặc biệt, chúng ta vẫn tìm thấy hạnh phúc, vẫn giữ được sự cân bằng, vui vẻ và mỗi ngày đến Viện là một ngày vui", nữ chuyên gia nhận xét.

Ảnh: Cán bộ, nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương

Sự hưởng ứng nhiệt tình và tinh thần học hỏi của cán bộ, nhân viên trong hai ngày huấn luyện là minh chứng rõ nét nhất cho sự quyết tâm đổi mới của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương.

Khóa tập huấn không chỉ mang lại những kỹ năng thiết thực mà còn khơi dậy niềm tự hào nghề nghiệp, lòng tận tụy và ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với người bệnh. Trải qua biết bao thăng trầm và giông bão, tập thể cán bộ y tế vẫn sát cánh bên nhau, cùng thổi một luồng gió mới.

Khóa tập huấn năm 2026 được kỳ vọng sẽ là một cột mốc "sang trang", đổi mới rực rỡ và mạnh mẽ. Đây sẽ là thời điểm để Viện Pháp y Tâm thần Trung ương khép lại hoàn toàn những điều không mong muốn trong quá khứ, cùng nhau xây dựng một môi trường y tế đầy sự trân trọng, nhân văn và giữ trọn vẹn những chuẩn mực cao quý của ngành y.

Hồng Sâm - khoa KSNK

Vui lòng ghi rõ nguồn: "  Website Viện Pháp y tâm thần Trung ương - vpytttw.vn" khi chia sẻ!